Sự bùng nổ của cách mạng 4.0 thúc đẩy sự ra đời và phát triển vượt bậc của các ngành liên quan đến công nghệ, điện tử trong đó có dịch vụ cho vay ngang hàng. Hãy cùng tìm hiểu các quốc gia trên thế giới đã vận dụng và quản lý mô hình này như thế nào nhé!

1. Sơ lược về hoạt động cho vay ngang hàng

Cho vay ngang hàng hay còn gọi là Peer-to-peer lending là mô hình ứng dụng nền tảng công nghệ, giúp kết nối người cho vay và người đi vay mà không qua một định chế tài chính thứ 3.

Mô hình P2P đầu tiên trên thế giới xuất hiện tại Anh với sự ra đời của công ty  ZOPA năm 2005. Đến năm 2006, Mỹ cho ra đời công ty P2P đầu tiên là Prosper, sau đó là Lending Club và chính thức gia nhập cuộc đua cho vay ngang hàng. Tại thị trường Anh và Mỹ, P2P được vận hành gần giống như đầu tư trái phiếu, tập trung vào các khoản cho vay thế chấp, cho vay tiêu dùng.

Gần đây, mô hình này cũng đang bùng nổ tại thị trường Châu Á, với ba ông lớn đến từ Trung Quốc, Malaysia, Singapore. Thống kê cho thấy, đây là thị trường sôi động,ước đạt  giá trị 490 tỷ USD vào năm 2020 với sự phát triển nhanh chóng về số công ty P2P.

Hoạt động cho vay ngang hàng nở rộ tại Việt Nam từ 3-5 năm trở lại đây với sự ra đời của hàng loạt công ty Fintech như InterLoan, Finsom, Lenbiz,Tima… có mô hình hoạt động hiệu quả. Trong đó, có 40 doanh nghiệp lớn, chiếm giữ trên 70% thị phần, và trên 25% doanh nghiệp Fintech có nguồn gốc từ Trung Quốc, Indonesia và Singapore.

Tuy nhiên, hệ thống pháp luật Việt Nam chưa có điều luật điều chỉnh riêng hoạt động này, nên gây ra một số biến tướng, vi phạm pháp luật về hoạt động tín dụng. Các cơ quan chức năng khuyến cáo rằng, các nhà đầu tư cũng như những người đi vay cần phải nghiên cứu kỹ và chọn những công ty uy tín khi sử dụng dịch vụ P2P.

2. Tình hình quản lý cho vay ngang hàng ở các nước trên thế giới

Mỹ

Có thể nói, Mỹ là quốc gia đi đầu trong mảng cho vay ngang hàng, chiếm 51% thị phần (2014) trên toàn thế giới, sếp sau có Anh (10%) và Trung Quốc (38%). 

Hệ thống quản lý dịch vụ P2P khá chặt chẽ với hai cấp: Cấp bang và liên bang

Các bang khác nhau sẽ có những quy định khác nhau về cho vay ngang hàng. Không phải bang nào cũng cho phép P2P hoạt động, vì thế nếu công ty P2P có nhiều trụ sở ở các bang thì họ phải tuân thủ pháp luật liên bang cũng như thỏa mãn yêu cầu riêng của từng bang.

Ở cấp liên bang, nhà đầu tư phải chấp hành luật của Ủy ban Chứng khoán (SEC), đồng thời phải đăng ký các khoản cho vay dưới quy định của các platform P2P. Mặt khác, các công ty P2P phải thực hiện chế độ báo cáo công khai hàng tháng.

Anh

Anh là nước tiên phong trong lĩnh vực cho vay ngang hàng. Báo cáo của Deloitte cho biết, hoạt động P2P ở Anh tăng trưởng vượt bậc đạt 81,2%/năm vào 2015.

Do hoạt động P2P tại đây ngày càng phát triển, các nhà quản lý đã ban hành nhiều quy định, nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động này. Qua đó, các doanh nghiệp P2P phải cam kết có biện pháp đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan. Đồng thời, nhà nước cũng khuyến khích các doanh nghiệp lập quỹ dự phòng hoặc mua bảo hiểm để hạn chế thiệt hại nếu phát sinh rủi ro.

Trung Quốc

Tại Trung Quốc, hoạt động cho vay ngang hàng phát triển nhanh trong những năm gần đây, với dư nợ 2017 đạt 1,3 nghìn tỷ nhân dân tệ. Tuy nhiên, sau một thời gian tăng trưởng, đến năm 2018 trên thị trường ở quốc gia này chỉ còn  hơn 1.000 công ty (giảm 25% so với năm trước). Đứng trước nguy cơ đó, Trung Quốc đã đưa ra một số nguyên tác để vực dậy “mỏ vàng” này.

Tháng 8/2016, Chính phủ Trung Quốc đã quy định các biện pháp tạm thời quản lý hoạt động của các công ty P2P. Năm 2017, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc và Ủy ban Quản lý Ngân hàng Trung Quốc cũng ban hành các quy định mới đối với hoạt động cho vay ngang hàng. Vì không đáp ứng được những nguyên tắc trên, nhiều công ty buộc phải giải thể, làm cho số doanh nghiệp giảm từ 3.500 chỉ còn 1.600 DN như hiện nay.

Chia sẻ bài viết